NAVENDA NÛÇEYAN – Raportora Taybet a Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî Mai Sato diyar kir ku piştî xwepêşandanên Çile li Îranê binçavkirin û tedbîrên ewlehiyê berdewam dikin, û tekez kir ku divê bal were kişandin ser binpêkirinên mafên mirovan tevî zêdebûna aloziyên leşkerî.
Mai Sato, Raportora Taybet a Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî, ragihand ku zêdetirî 40 roj piştî xwepêşandanên Çile li Îranê, binçavkirin, hebûna hêzên ewlehiyê li kolanan û lêkolîna telefonên welatiyan berdewam dikin. Mai Sato, tepeserkirina xwepêşandanan wekî bê mînak di pîvan û berfirehiyê de bi nav kir û tekez kir ku zêdebûna aloziyên leşkerî divê mijara mafên mirovan nexe bin siya xwe.
Mai Sato di hevpeyvînekê de bi rojnameya El País re, tepeserkirina xwepêşandanên dawî wekî bê mînak “di pîvan û berfirehiyê de” bi nav kir û got, “Kuştina welatiyan ji hêla hikûmetê ve, binçavkirinên keyfî, neçarkirina malbatan ku bêdeng bimînin, tepeserkirina civaka sivîl, darvekirin û windakirinên bi zorê berê jî qewimîne, lê ne di vê pîvanê de.”
‘Destwerdana li Îranê çareseriyek sihirî nîne’
Derbarê destwerdana leşkerî ya muhtemel a Amerîkayê li Îranê de, Mai Sato bi tundî rexne li her çalakiyek leşkerî ya bêyî erêkirina Konseya Ewlehiyê ya Neteweyên Yekbûyî kir û diyar kir ku destwerdanên leşkerî li welatên din çareseriyek zelal pêşkêş nakin. Mai Sato got, “Destwerdana leşkerî çareseriyek sihirî nîne ji bo pirsgirêkên li Îranê.” Di bersiva daxuyaniyên piştgiriya Donald Trump ji bo xwepêşanderên li Îranê de, rayedara NY got ku bala Serokê Amerîkayê ji mafên mirovan ber bi peymana nukleerî ve çûye.
‘Divê zêdebûna leşkerî mafên mirovan nexe bin siya xwe’
Mai Sato behsa danûstandinên Îran-Amerîkayê yên li Cenevreyê yên bi navbeynkariya Omanê kir û diyar kir ku her çend lihevkirinek çêbibe jî, xwepêşandan û pirsgirêkên mafên mirovan mijarên cuda ne û divê bi serbixwe werin çareserkirin.
Mai Sato behsa hebûna leşkerî ya zêde ya Amerîkayê li herêmê û bicihkirina keştiya balafiran a USS Gerald R. Ford ji bo tevlîbûna keştiya şer a USS Abraham Lincoln û keştiyên din kir û tekez kir ku zêdebûna zêdebûna leşkerî divê nebe sedema paşguhkirina mafên mirovan li Îranê.
Mai Sato, ku her wiha agahî li ser girtinên berfireh, tepeserkirina kêmneteweya Bahaî û pejirandina qanûnek nû ku pênaseya “sîxuriyê” berfireh dike da, diyar kir ku armanc dike ku xwepêşanderan wekî “terorîst” an “serhildêr” bi nav bikin, tepeserkirina tund rewa bike. Derbarê sûcên şer ên muhtemel de, Mai Sato got, “Ev tohmet pir cidî ne û lêpirsînek serbixwe hewce dikin.” Wê destnîşan kir ku komîteya rastiyê ya ku ji hêla Konseya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî ve hatî destnîşankirin berpirsiyar e ku binpêkirinên têkildarî xwepêşandanan lêkolîn bike.
‘Xelk mafê xwe yê azadiya ramanê bi kar dianîn’
Di demekê de ku hikûmeta Îranê hejmara miriyên ji xwepêşandanan wekî 3,117 ragihand, Ajansa Nûçeyan a Çalakvanên Mafên Mirovan (HRANA) ragihand ku heta 16ê Sibatê 7,015 mirin hatine piştrast kirin, û bi hezaran rapor hîn jî di bin nirxandinê de ne. Mai Sato, bal kişand ser nakokiyên di hejmaran de, got, “Heta mirina yek xwepêşanderî jî pir girîng e; ji ber ku ev kes mafên xwe yên azadiya raman û civînê bi kar dianîn.”
Mai Sato, ku di Tebaxa 2024an de dest bi wezîfeya xwe kir, diyar kir ku wê gelek caran daxwaz kiriye ku serdana Îranê bike û daxwaza wê ya ji bo gihîştina rasterast a welêt hîn jî nehatiye qebûlkirin.